Morawskie UNESCO – Trzebicz

Posted By on 22 czerwca 2018

W miejscu na którym stoimy ślady miasta sięgają klasztoru benedyktynów, zbudowanego w X wieku. Pierwsze udokumentowane wykorzystanie nazwy miasta Trzebicz/Třebíč, miało miejsce w 1277r. Miasto zyskało na znaczeniu jako centrum kultury, handlu i religii, choć straciło ono status miasta opactwa i wielu wpływów religijnych w 1468 r – zniszczone przez armię węgierską na początku wojny czeskiej. Třebíč podźwignął się z nieszczęścia i odzyskał znaczną część swoich nie religijnych wpływów. Dziś miasto liczące około 40 000 mieszkańców jest dobrze skomunikowanym ośrodkiem transportu i biznesu w regionie. Jest to jedno z miast wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Nad rzeką Igławą położone jest kolejne urokliwe miasteczko Třebíč. Miasto ma ponad tysiącletni rodowód i na pewno niejedno widziało.  Międzyczasie stało się ważnym ośrodkiem politycznym, administracyjnym, politycznym oraz kulturowym. Historia zaczyna się w roku 1101 kiedy to morawscy książęta Oldrich Brensky i Litold Znojemski założyli klasztor benedyktynów. W 1355 roku miejscowość otrzymuje prawa miejskie i również po tym roku zaczynają się w Třebíč osiedlać Żydzi.

Kluczowym zabytkiem Třebíč jest bazylika św. Prokopa. Postawiona na miejscu dawnego klasztoru. Na uwagę zasługuje szczególnie duża krypta romańska z gotyckim sklepieniem podtrzymywanym przez 50 kolumn. Każda z nich ma oryginalną głowę. Na tyłach bazyliki znajduje się ogród benedyktyński – Benediktinska bylinkowa zahradka. Pierwotnie miała wymiary 4m x 10m. rosły tu zarówno warzywa jak i drzewa owocowe, osobne miejsce przeznaczone było dla ziół. Specjalną rabatkę zajmowały zioła sprowadzane z Azji, a dokładniej z Chin. Tradycyjna chińska medycyna jest bardzo związana z hinduską ajuwerdurą jedną z najstarszych metod leczniczych. Miejscowi benedyktyni korzystali z tych metod.

Bazylika zbudowana jest na terenie dawniej zajmowanym przez klasztor benedyktynów. Klasztor przeszedł kilka renowacji i fortyfikacji w swoim życiu. Sama bazylika została zbudowana w latach 1240-1260 i inkorporowała sekcje klasztoru.

Miasto można podzielić na dwie części. Jedna z zamkiem i bazyliką i druga z dzielnicą żydowską. W 2003 roku miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Głównymi zabytkami są ratusz, rabinat i synagoga. My jednak nie zwiedzamy tych miejsc, zadowalamy się niespiesznym spacerem po uliczkach.

Na dłużej zatrzymujemy się w kawiarni ZAPECI Nieopodal wejścia na zamek. Mała przytulana, dwupiętrowa kawiarenka serwująca organiczną kawę oraz domowe wypieki. Pycha….

Třebíč był znany z dość licznej grupy ludności żydowskiej, która została udokumentowana po raz pierwszy w 1338 roku, chociaż obecna dzielnica żydowska nie jest w lokalizacji wcześniejszej społeczności żydowskiej. Na początku XX wieku liczba ludności żydowskiej zaczęła podupadać, a Holokaust drugiej wojny światowej zdziesiątkował resztki tej społeczności. Dawna dzielnica żydowska Třebíč jest jedną z najważniejszych i najlepiej zachowanych dzielnic żydowskich w Europie. Włączenie bazyliki św. Prokopa do dzielnicy żydowskiej ilustruje współistnienie kultur chrześcijańskich i żydowskich na przestrzeni wieków. Dzielnica żydowska (obecnie) znajduje się u podnóża bazyliki, na brzegu rzeki, naprzeciw chrześcijańskiego centrum miasta. Większość domów została odnowiona i dobrze zachowana, podobnie jak budynki przy wejściu do kwartału – były ratusz i dwie synagogi. Obecna dzielnica żydowska jest jedynym żydowskim zabytkiem na liście UNESCO poza Izraelem. Wiele domów jest w złym stanie. Na ulicach często był sklep lub warsztat, inne domy były mieszkalne. Domy były często łączone, więc niektóre z nich nie mają wejść lub mają je na różnych poziomach. Są też dwie synagogi (jedyna w stylu barokowym), ratusz, dom rabina szkoła, szpital, dom biedoty i fabryka skóry. W szczególności warto odwiedzić Tylną Synagogę, zbudowana z grubych murów i filarów. Wnętrze zdobią malowidła ścienne z XVIII wieku. Szczególną cechą jest galeria dla kobiet w górnej części, do której można się dostać jedynie schodami w sąsiednim budynku. Na wzgórzu znajduje się rozległy cmentarz żydowski, podzielony na dwie części – XV i kolejną z XIX wieku, zawierający około 4000 typowych grobowców z hebrajskimi inskrypcjami i rzeźbami oraz salą ceremonialną (1930).

Dla mnie najlepszą częścią był cmentarz żydowski. Po drodze pod górę na cmentarz rozpościera się piękny widok na bazylikę. Starsza, tylna część cmentarza znajduje się na stromym zboczu. Nagrobki stoją blisko siebie w trawie i między bluszczem. Najstarsza część cmentarza pochodzi z końca XV wieku, najstarszy nagrobek z czytelnym napisem pochodzi z 1625 roku. Cmentarz jest zamknięty w szabat (od piątku do soboty wieczorem).

Poza bazyliką i miejscami żydowskimi Třebíč jest zdecydowanie nie-turystycznym, robotniczym miastem. Třebíč jest wystarczająco duży, oferuje przyzwoity wybór restauracji i zakwaterowania w różnych kategoriach. Jest również dobrze skomunikowany przez linie kolejowe i trasy autobusowe do pobliskich punktów turystycznych. W rzeczywistości jest to miejsce, które bardzo dobrze służy jako centrum organizowania mniejszych wycieczek. Należy również pamiętać, że największe atrakcje Vysočiny nie znajdują się w jej miastach, ale w dobrze chronionych obszarach przyrodniczych, które je otaczają, a także w pobliżu Třebíča znajduje się wiele atrakcji przyrodniczych. Poza miastem wpisanym na listę UNESCO, Třebíč znajduje się w odległości kilku godzin od kilku innych punktów UNESCO rozproszonych między Czechami i Austrią; obejmują one dwa inne punkty w samej Vysočinie: Telč i Žd’ár nad Sázavou.

Nasza miejscówkę wybraliśmy na ekologicznej farmie w wiosce Kninice nad wąziutką rzeką Żeletawką – Kypruv mlyn . Położenie farmy możemy nazwać ‘dead’ end czy jak kto woli koniec świata. Od głównej drogi jedzie się jeszcze jakieś 2 km w głąb pól uprawnych. Ma to jednak swój urok szczególnie na spacery i wycieczki rowerowe. Farma ma długą swoją historię. W ścianie wmurowana jest tablica upamiętniająca budowę młynu. Rok 1839 wskazuje na zakup farmy od rodziny Lodes. Farma po zawirowaniach czasów komunistycznych od podanego wcześniej roku znajduje się w rękach tej samej rodziny.

Z Kninic do Telcz i Trzebicza jest około 15 kilometrów. Droga prowadzi głównie lasem i polami uprawnymi. Po drodze mijamy Hajovna u Magdaleny – niewielka budowlę, kaplicę wybudowaną w 1629 roku. Kaplica służyła do modlitw przed i po polowaniach. A polować było gdzie. Wokoło kaplicy rozciąga się las mieszany, i nie wiem czy to fatamorgana, ale widzimy stado sarenek.


Spodobał ci się tekst? Masz uwagi lub komentarze? Podyskutuj, polub, skomentuj. Dziękuję! Interesują cię inne wpisy o Czechach? Zajrzyj tutaj.

This article has 1 comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close