Portugalskie arcydzieła – Azulejos (foto)

Posted By on 18 stycznia 2016

Czy zwykła ceramiczna płytka może być dziełem sztuki? Może! I jest dziełem nietuzinkowym. Portugalia słynie z płytek zwanych azulejos. W Lizbonie są wszędzie, na muralach, na kamienicach, czasami na podłodze (specjalny rodzaj zwany empedrados – kostki białego wapienia i czarnego bazaltu), zdobią dworce, łazienki, stacje metra, pałace, kościoły, itp. Nie dziwne więc, że stały się popularne i zrobiły karierę. Dzięki temu oczekiwanie na metro nie jest nudne, a nawet zaznajomi z historią.

Do Portugalii azulejos trafiły około wieku XIV za sprawą Maurów z Sewilli (ci wzorowali się na chińskiej porcelanie), a następnie Portugalczycy zapożyczyli technikę pokrywania płytek emalią od Włochów, a barwienie go charakterystycznym błękitnym barwnikiem z Holandii (konkretnie z Delft). Błękitnych płytek jest najwięcej, ale nie jest to oczywiście jedyna gama kolorystyczna. Nazwa „azulejos” wywodzi się od arabskiego słowa „al zulaycha” oznaczające mały gładki kamień, a nie od portugalskiego azul, jak by można przypuszczać.

Pokrycie płytek emalia było istotnym krokiem ku innowacyjności – płytki stały się wodoodporne. Kwadratowy kształt ułatwił układanie płytek i jednocześnie pozwolił na produkcję masową, a nie pojedynczych egzemplarzy. W tym celu ustalono też wymiar jednostkowy płytki – kwadraty o boku od 13,5 do 14,5 cm.

Do pokrywania płytek szkliwem używano tlenków metali, a do uzyskania wymaganych kolorów tlenku kobaltu (niebieski), tlenku miedzi (zielony), tlenku manganu (brązowa lub czarna), tlenku żelaza (żółty), tlenku cyny (biały)

Motywy jakie były przedstawiane na płytkach – sceny historyczne, mitologiczne, religijne, dekoracyjne, roślinne, geometryczne. Wykonane były z taniego materiału i stanowiły najlepszy sposób na podniesienie estetyki budynków, oraz nadanie im niepowtarzalnego wyglądu, a przede wszystkim zapewnienia higieny wnętrz. Rozbieżność tematyczna duża, ale cel jak najbardziej trafiony. Płytki z motywami przede wszystkim urozmaicały monotonne powierzchnie, według źródeł horror vacui – wstręt do pustki.

Kwiaty w dzbanach, wazonach, koszach, wazach, czarach wzbogacone dodatkowymi elementami (sylwetki dzieci, ptaków, delfinów). Kwiaty symbolizują doskonałość duszy.

Motyw painéis historiados: „panel historyczny” przedstawia wydarzenie historyczne, scenę mitologiczną, religijną lub z życia codziennego.

Wzór azulejo enxaquetado tworzy szachownicę – mozaika składa się z płytek o kontrastowych kolorach, stosowana w Portugalii od XVI do połowy XVII wieku.

Wzór azulejo de figura avulsa – każda płytka azulejo przedstawia osobną kompozycję (kwiat, zwierzę itp. lub). W Portugalii najczęściej produkowano tego typu płytki w XVIII wieku. Malowany na nich wzór był wyłącznie koloru niebieskiego z ozdobnymi elementami na krawędziach.

Wzór azulejo de padrão: płytki ułożone w powtarzający się deseń złożony z kwadratów, forma dywanu

Można jest spotkać w całym mieście, a dla tych co nie mają ochoty się szwędać tu i tam mogą obejrzeć je w lizbońskim muzeum. LINK


Spodobał ci się zdjęcia lub tekst? Masz uwagi lub komentarze? Podyskutuj, polub, dodaj +1. Dziękuję!

Follow

This article has 9 comments

  1. Popatrzyłam na ścianę w kuchni…i mi się przypomniało 😉 Bo mam tam wmurowaną taką płytkę przywiezioną z Porto. W azulejo enxaquetado chciałabym drugą łazienkę, ale jako że jestem szczęśliwą posiadaczką jednej, to na razie odpuszczę 😉 I się roztkliwiłam, patrząc na zdjęcia, bo zdarzyło się tam tyle przygód…w innym życiu 😉

    Odpowiedz
  2. Chciałbym zobaczyć te wszystkie arcydzieła w okresie ich największej świetności. To musiało być coś! Chociaż po tylu latach i tak robią wrażenie.

    Odpowiedz
  3. Szanowna Pani,
    Z przyjemnością zapoznałem się z Pani artykułem na blogu, i muszę stwierdzić, że zazdroszczę Pani podróży, słońca i klimatu tych miejsc. Sam prowadzę pracownię ceramiki i ocieram się o temat płytek azuejlos, choć przyznaję, że ten temat jest tak rozległy i różnorodny, że naprawdę może wciągnąć na wiele lata. Jeśli zechce się Pani zapoznać z moimi skromnymi doświadczeniami zapraszam na witryny pracowni. Chętnie usłyszę opinię od osoby znającej temat. Z poważaniem. Dawid Wawrzyniak
    http://www.luxform.pl/
    http://kaflemalowane.blogspot.com/
    https://www.facebook.com/LuxFormCeramikaKafle/?ref=hl#

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close