Sztuka kaligrafii

Posted By on 26 października 2015

Warsztaty kaligrafii po arabsku zostały przygotowane w ramach wystawy „Między Wschodem a Zachodem. Od Damaszku do Andaluzji. Pieniądz islamski w wiekach średnich” w filii Muzeum Narodowego – Muzeum im. Emeryka Hutten – Czapskiego. Najciekawsza jest część wystawy prezentująca efekt arabskiej reformy monetarnej gdzie gromadzone są złote dinary, srebrne drhamy i miedziane felsy dynastii Umajjadów i Abbasydów. Ci pierwsi już na początku VIII wieku rozszerzyli granice państwa arabskiego od Indii na wschodzie po Ocean Atlantycki na zachodzie. Panowanie Haruna ar-Raszida (przełom VIII i IX wieku) i jego syna al-Mamuna (pierwsza połowa IX wieku) określane jest jako Złota Epoka w dziejach islamu – czas rozkwitu kultury, nauki i sztuki arabskiej i jej oddziaływania na świat Zachodu. Opowiedziana awersami i rewersami monet historia imperium abbasydzkiego, ze stolicą w Bagdadzie, kończy się w roku 1258, gdy najazd mongolski, ten sam, który spustoszył Kraków, położył kres panowaniu dynastii Abbasydów. Ale nie o tym miała być mowa, przedmiotem dzisiejszej historii jest kaligrafia. Na warsztaty wybrałam się, żeby poznać cos nowego i dowiedzieć się więcej o piśmie arabskim. Z dzieciństwa pamiętam chuda książeczkę, którą tata przewiózł raz z Iraku – historię Aladyna. Oprócz nielicznych obrazków, całe strony zapisane były drobnym maczkiem fikuśnych kształtów. Tak to wtedy odbierałam.

DSC_5966 DSC_5965 DSC_5968 DSC_5967

„Umiejętność pięknego, poprawnego i starannego pisania” tak słownik definiuje kaligrafię. Są to tez chyba najlepsze słowa charakteryzujące tą sztukę. Nieodłącznym elementem dobrej kaligrafii są ornamenty i zdobienia które sprawiają, że pismo kaligraficzne jest niepowtarzalne i jedyne w swoim rodzaju. Ważna jest również poprawna proporcja liter. Nasze babcie sztukę kaligrafii ćwiczyły w szkole wypisując całe zeszyty słów. Od 1960 roku w Polskich szkołach była przedmiotem obowiązkowym w nauczaniu początkowym. W 1906 roku Edward Johnston wydał w Londynie książkę „Writing & illuminating & lettering”, wówczas nikt nie spodziewał się, że w Anglii jak i innych krajach anglojęzycznych nastąpi odrodzenie dawnej sztuki kaligrafii. To w Europie. A w Azji? Sztuka kaligrafii jest obecna w kulturze od początku istnienia pisma i powstała wraz z pismem arabskim. Używana była głównie do pisania Koranu – boskie słowa miały być spisane w piękny sposób. W Islamie jest zakaz przedstawień figuratywnych postaci, dozwolone są tylko kształty geometryczne i roślinne motywy. I takie też odnajdziemy w niezliczonych linijkach Koranu.

DSC_5970

Rozwinęło się kilka rodzajów kaligrafii arabskiej w zależności od miejsca gdzie znajdował się dany ośrodek kaligrafii. I tak wyróżniamy style: Kuficki (m. Kufi), Ruka (Turcja), Sulus (Bagdad), Nash, Perski. W kaligrafii arabskiej ważna jest kropka, linie (zbiór kropek), litery, a każda litera podzielona jest na kropki… Jak ważna jest kaligrafia w kulturze arabskiej pokazuje np. 68 sura Koranu mówiąca o piórze – pióro jako przedłużenie ręki. Ponadto opisuje jak należy siedzieć kaligrafując, jak trzymać pióro, itp. Jeżeli najważniejsza księga islamu mówi o tym jak kaligrafować to musi być naprawdę ważne.

Reasumując całe warsztaty kaligrafia po arabsku nie jest rzeczą DSC_5974prostą. Każda z liter ma trzy postacie w zależności od tego czy rozpoczyna słowo, czy jest w środku, czy na końcu słowa, a może występuje jako singielka… no dla laika sprawa skomplikowana, ale jak mówią ćwiczenie czyni mistrza! Ćwiczyłam i ja, ale chyba raczej z marnym skutkiem 🙁 Kaligrafia arabska uznawana jest za matkę wszystkich kaligrafii.

Spodobał ci się tekst? Masz uwagi lub komentarze? Podyskutuj, polub, dodaj +1. Dziękuję!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close