Fort Skotniki – Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń

Posted By on 9 października 2015

Przeglądając ofertę tegorocznych dni Podgórza nastawieni byliśmy na zwiedzanie fabryki lalek. Próbowaliśmy się tam dostać od kilku lat, jednak bezskutecznie. Jakie było nasze zdziwienie kiedy czytając tegoroczny plan nie zobaczyliśmy tej właśnie pozycji. Postanowiliśmy wybrać coś innego. Ale co? Zainteresowań mamy mnóstwo, a szczególną uwagę zwrócił na siebie Fort Skotniki, akurat idealne miejsce do naszego planu wycieczek z Twierdzą Kraków. Pogoda nas w tym roku nie rozpieszczała, na szczęście nie było zimno. Kilka razy pogubiliśmy drogę, tak to jest jak się nie zna tamtych terenów, ale finalnie stawiliśmy się na wyznaczoną porę. Jakie było nasze zdziwienie kiedy weszliśmy do fortu i okazało się, że niestety o forcie powiedziano raptem dwa zdania, a spotkanie toczyło się na całkiem inny temat. I bardzo się cieszymy, że tam zaglądnelismy. Ale od początku…

DSC_5735

Obecny wygląd fortu

Bez tytułu

Stare plany i mapy fortu

Fort Skotniki, a dokładniej 52 i 1/2 zlokalizowany jest na ulicy Kozienieckiej.  Ma też swojego brata bliźniaka po stronie północnej jednak budynek niszczeje. Zbudowany w latach 1897-98 według projektu inż. Emila Gołogórskiego, oficera wojsk technicznych CK armii, a po 1918 roku szefa wojsk inżynieryjnych WP. Ten mały, międzypolowy fort pancerny razem z bliźniakiem stanowił południowo-zachodni narożnik obrony twierdzy ryglując dostęp do miasta od strony Skawiny i Tyńca. Posiadał dwie wieże pancerne M1894 uzbrojone w działa kalibru 80mm oraz jedną wieżę obserwacyjną z karabinem maszynowym.

DSC_5730

Wewnątrz fortu ekspozycja dotycząca wypędzonych.

W forcie swoją siedzibę ma Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Celem organizacji jest ochrona przed zapomnieniem losów mieszkańców Rzeczypospolitej (w jej obecnych i byłych granicach) poddanych zsyłkom, wypędzeniom i przesiedleniom. Centrum zbiera jak najwięcej relacji wspomnieniowych od świadków historii, szczególnie Sybiraków oraz przymusowo wysiedlonych ze swych domów przez niemieckiego okupanta w czasach II wojny światowej. Poznajemy historie zesłańców, patrzymy jak przebiegała ich trasa zesłania na mapach. Zesłańcom po ogłoszeniu „amnestii” udało się opuścić ZSRR. Zamieszkali oni w polskich osiedlach m. in. na terenie Afryki czy Indii. Część znalazła się potem w Australii lub Wielkiej Brytanii. Aspekt historii raczej przemilczany przez podręczniki czy nauczycieli tego przedmiotu.

DSC_5719

Listy pisane przez zesłańców do rodzin i bliskich.

DSC_5724

Ciężko jest opisać wszystko co tutaj zobaczyliśmy, nie dlatego, że było nudno, niepomysłowo, ale dlatego, że temat sam w sobie jest trudny. Ból, cierpienie, głód i inne problemy z jakimi stykali się wówczas zesłańcy jest bardzo trudno scharakteryzować w szczególności wpisem na blogu. W Centrum każdy może również obejrzeć film, bezpośrednią relację ocalałych, obecnie mieszkających w Leeds, w Anglii osób. Relacjonowane wydarzenia są przez dorosłych, ale z perspektywy dziecka, ponieważ zostali wysiedleni wraz z całymi rodzinami właśnie w takim wieku. Łzy lecą kiedy słucha się o głodzie, zimnie, wyczerpaniu, tym jak ciężko było przetrwać i nie zachorować. Centrum stara się wszystko zapisywać, nagrywać, fotografować tworząc swego rodzaju archiwum, zapis historii.

DSC_5720

Makieta łagru w Workucie w latach 1940-41. Wykonana po zakończeniu II WŚ przez Pana Henryka Kosiora, naocznego świadka i więźnia łagru.

Polecam krótki film o wypędzomych – WYSZLI Z ZIEMI NIEWOLI by Mariusz Solarz.

Gorąco zachęcam do odwiedzenia centrum również wraz z dziećmi i młodzieżą. Więcej informacji tutaj i tutaj.

Chcesz dowiedzieć się więcej na Temat Twierdzy Kraków, sprawdź tutaj, a może zainteresowany jesteś innymi tematami związanymi z Krakowem? Zajrzyj tutaj .

Spodobał ci się tekst? Masz uwagi lub komentarze? Podyskutuj, polub, dodaj +1. Dziękuję!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close